Dinsdagavond, half negen. Een docent Engels heeft nog veertien werkstukken na te kijken en opent ChatGPT: "Geef feedback op dit betoog van een leerling uit 4 havo." Ze plakt het hele document erin. Bovenaan staan de naam van de leerling, de klas en de datum, en in de inleiding schrijft hij over de scheiding van zijn ouders.
De vuistregel is kort: de taak mag, de leerling niet. Feedback vragen op een tekst, een cijferlijst omzetten naar een overzicht, een zorgnotitie bondiger maken, dat kan allemaal met een chatbot. Wat eruit moet voordat je plakt, is alles wat de leerling aanwijst: naam, klas, leerlingnummer, geboortedatum, en alles wat over zorg, gezondheid of thuis gaat. Of het met dit account überhaupt mag, bepaalt wat de school over de tool heeft besloten.
Waarom is een prompt iets anders dan een mail aan een collega?
Een mail aan de intern begeleider blijft binnen de school, onder de afspraken die de school daarover heeft. Een prompt gaat naar een leverancier. Wat er dan mee gebeurt, hangt af van het account. Op een gratis of privéaccount kan de invoer worden bewaard en gebruikt om het model te verbeteren, tenzij je dat zelf hebt uitgezet, en er ligt geen verwerkersovereenkomst onder. Op een schoolaccount met een overeenkomst gelden andere voorwaarden, en die kent de school.
Het gaat om gegevens van minderjarigen, vaak over gezondheid of thuissituatie. Daarvoor geldt onder de AVG een zwaarder regime, en een prompt is een verwerking, geen kladblok. De Autoriteit Persoonsgegevens meldde meerdere datalekmeldingen waarbij medewerkers persoonsgegevens in een AI-chatbot hadden gezet, en adviseert organisaties afspraken te maken over welke tools mogen en welke gegevens erin mogen. De algemene lijst van wat nooit in een prompt hoort staat in wat mag je wel en niet in een AI-prompt zetten. Dit stuk gaat over de drie taken die een docent het vaakst heeft.
Drie taken, en wat eruit gaat
| Taak | Wat erin blijft | Wat eruit gaat voordat je plakt |
|---|---|---|
| Feedback op een werkstuk | De tekst zelf, het niveau, de beoordelingscriteria | Naam, klas, datum, en passages waarin de leerling over zichzelf of zijn gezin schrijft |
| Een cijferlijst omzetten of analyseren | De cijfers en de vakken, met per leerling een nummer dat alleen jij kunt terugvertalen | Namen, leerlingnummers, geboortedata, en de klas als die klein is |
| Een zorgnotitie bondiger maken | De structuur van de notitie, de soort zorg in algemene woorden | Alles: naam, klas, diagnose, gezinssituatie, de datum van het gesprek |
De derde rij is de eerlijke. Een zorgnotitie bestaat uit gegevens die je niet kunt weglaten zonder dat de notitie verdwijnt. Wil je hem korter, gebruik dan de omgeving die de school daarvoor met een overeenkomst heeft ingericht, of doe het zelf. Een gratis chatbot is voor die taak geen optie, hoe goed hij ook samenvat.
Waarom is de naam weghalen niet genoeg?
Omdat een klas klein is. "Een leerling uit 4 havo die sinds de herfstvakantie een aangepast rooster heeft en wiens ouders uit elkaar gaan" wijst zonder naam precies één persoon aan voor iedereen die de klas kent. Een geboortedatum plus een klas doet hetzelfde. Datums zijn de onderschatte groep: de datum van een gesprek of een incident is bekend bij de collega's die erbij waren. Waarom combinaties van onschuldige velden iemand aanwijzen, staat in waarom "haal de namen eruit" niet genoeg is.
Voor het werkstuk betekent dat: niet alleen de naam bovenaan, ook de alinea over thuis. Voor de cijferlijst: een klas van elf leerlingen met één onvoldoende is met de vaknaam erbij al herleidbaar voor de sectie.
Hoe doe je de taak toch?
Werkstuk: haal de kopregel weg en vervang de naam in de tekst door "de schrijver". Staat er een persoonlijke passage in, laat die weg en vraag alleen feedback op opbouw en argumentatie. De feedback is even bruikbaar, want die gaat over de tekst.
Cijferlijst: zet in een kopie de namen om in nummers, bewaar de sleutel op school, en plak de kolommen met cijfers. Vraag om het overzicht, en zet de namen er daarna zelf weer bij.
Zorgnotitie: niet in een gratis account. Heeft de school een omgeving met een verwerkersovereenkomst, gebruik die, en dan nog zonder BSN. Meer technieken om een prompt schoon te maken zonder dat de taak verdwijnt, staan in de prompt-redactiegids.
Wat als de school nog niets over de tool heeft besloten?
Dan geldt de instructie die bij "nog geen besluit" hoort: alleen openbare informatie erin, en meld de tool aan bij wie daarover gaat. Dat is geen verbod. Het is de eerlijke stand van zaken, en het scheelt jou het gokken. Welke tools de school heeft beoordeeld en met welke voorwaarde, hoort in het AI-beleid van de school te staan, en dat beleid werkt pas als het je bereikt op het moment dat je de tool opent, niet in een document van vorig schooljaar.
Zo kan dat eruitzien. BeeSensible laat het besluit van de school zien als je een AI-tool in de browser opent, met het goedgekeurde alternatief als eerste knop, en markeert gevoelige gegevens terwijl je typt in de ondersteunde apps. Jij kiest wat ermee gebeurt: vervangen, maskeren, verwijderen of laten staan. Er wordt niets geblokkeerd, en wat je typt wordt niet bewaard.
